BACS-Verplichting 2025

Wat u moet weten over gebouwautomatisering in Vlaanderen, de deadlines, en de vereisten voor compliance.

Vraag Compliance Scan aanMeer over onze diensten

31 december 2025

Deadline voor gebouwen met HVAC > 290 kW

31 december 2029

Deadline voor gebouwen met HVAC > 70 kW

Wettelijk kader

De BACS-verplichting (Building Automation and Control System) is vastgelegd in de Richtlijn Energieprestatie van Gebouwen (EPBD) en vertaald naar Vlaamse regelgeving in het Vlaams Wetboek op het Ruimtelijk Ordenings- en Stedenbouwbeleid (VRRO).

Deze regelgeving verplicht niet-residentiële gebouwen om zich uit te rusten met een geavanceerd gebouwautomatiseringssysteem dat voldoet aan EN ISO 52120-1 klasse B.

Het doel is twee-voudig:

  • 1.Energieprestatie verbeteren: BACS-systemen zorgen voor realtime monitoring en optimalisatie van energieverbruik, wat doorgaans 15-30% besparing oplevert.
  • 2.Bindende Uniedoelstellingen: EU-wijd streven naar klimaatdoelstellingen vereist aantoonbare energieoptimalisatie in gebouwen.

De 290 kW drempel (tot 31 december 2025)

Niet-residentiële gebouwen zijn verplicht BACS in te voeren als hun totaal nominaal vermogen voor verwarming en koeling groter is dan 290 kW.

Hoe wordt het vermogen berekend?

Het nominaal vermogen is de som van:

  • •Verwarmingsvermogen: nominaal vermogen van alle verwarmingsinstallaties (ketels, warmtepompen, etc.)
  • •Koelingsvermogen: nominaal vermogen van alle koelinstallaties (airconditioners, koeltorens, etc.)

Opmerking: dit is het nominaal vermogen van installaties, niet het werkelijk verbruik. Een gebouw met een 200 kW verwarmingsinstallatie en 100 kW koeling valt dus onder de drempel (300 kW totaal).

Wie is verplicht (tot 2025)?

  • Kantoorgebouwen met HVAC > 290 kW
  • Winkels, restaurants, hotels met HVAC > 290 kW
  • Ziekenhuizen, zorgfaciliteiten met HVAC > 290 kW
  • Sportfaciliteiten, zwembaden met HVAC > 290 kW
  • Openbare/overheidsgebouwen met HVAC > 290 kW

Wie is (nog) niet verplicht?

  • •Residentiële gebouwen (woningen, appartementen)
  • •Kleine kantoren/winkels met HVAC < 290 kW
  • •Gebouwen zonder HVAC-systeem
  • •Gebouwen die in aanmerking komen voor uitzonderingen (historische gebouwen, monumenten)

Officiële Technische Vereisten

Volgens de Vlaamse regelgeving bestaan er twee compliance routes om aan de BACS-verplichting te voldoen:

Methode 1: Zeven specifieke technische vereisten (A t/m G), of Methode 2: EN ISO 52120-1 Klasse B + vereisten A, B & G

METHODE 1

Zeven Specifieke Vereisten

Voldoen aan alle 7 technische eisen zoals gedefinieerd door Vlaanderen

METHODE 2

EN ISO 52120-1 Klasse B + 3 Vereisten

Europese standaard plus Vlaamse aanvullingen (A, B & G)

1Methode 1: Zeven Kernvereisten

AEnergie Monitoring

  • Elektriciteit: netafname, injectie, eigen productie, centrale generatorenMinimaal kwartaalmetingen
  • Aardgas: per aansluiting of verwarmingspuntMinimaal uurmetingen
  • Andere brandstoffen: per verwarmingslocatie (uurmetingen)
  • Stadsverwarming: per gebouw (uurmetingen)
  • Data-opslag: minimum 5 jaar bewaren, eerste 13 maanden in originele granulariteit

BCommunicatie & Interoperabiliteit

  • Dialoog mogelijk met aangesloten gebouwtechnologieën
  • Ondersteuning meerdere fabrikanten via gestandaardiseerde protocollen (ISO, EN)
  • Open API's voor systeem-integratie

CEnergie-analyse & Bijsturing

  • Visualisatie verbruik per energietype over verschillende tijdsframes
  • Vergelijking met historische data en doelstellingen
  • Alarmen per meting (tijd/verbruik-gebaseerd)
  • Vastgestelde alarm-respons procedures

DSysteemefficiëntie & Optimalisatie

  • Identificatie prestatieverlies in verwarming/koeling/ventilatie
  • Regeling technische systemen voor optimale werking
  • Voorkoming simultaan verwarmings-koelings energieverlies

EOptimalisatie Hernieuwbare Energie

  • Maximaliseren zelfverbruik hernieuwbare energie
  • Opslag en load-shifting strategieën

FVerlichtingGeldig vanaf 2028

  • Automatische uitschakeling bij afwezigheid detectie
  • Uitzonderingen: technische ruimtes, opslagzones, veiligheidskritische gebieden

GBinnenluchtkwaliteit Monitoring

  • Sensoren: temperatuur, relatieve vochtigheid, CO₂Minimum 1 sensor per 100m² netto vloeroppervlak
  • Kwartaalmetingen gedurende 13+ maanden bewaren
  • Sensoren aangesloten op BACS-systeem

2Methode 2: EN ISO 52120-1 Klasse B + Aanvullingen

Als alternatief kunt u voldoen aan de Europese norm NBN EN ISO 52120-1:2022 Klasse B, aangevuld met vereisten A, B en G van Methode 1.

Vereiste combinatie:

  • NBN EN ISO 52120-1:2022 Klasse B (Europese standaard)
  • + Vereiste A (Energie Monitoring)
  • + Vereiste B (Communicatie & Interoperabiliteit)
  • + Vereiste G (Binnenluchtkwaliteit)

Recente Wijzigingen (4 februari 2026)

  • →Verwarmingseenheden onder 12kW: uitgezonderd van afzonderlijke monitoring/controle indien niet primaire systemen
  • →Binnenluchtkwaliteit: herzien van "per ruimte > 15m²" naar "minimum 1 sensor per 100m²" voor meer praktische implementatie

EN ISO 52120-1 Klasse B in detail

EN ISO 52120-1 klasse B is een internationaal technisch standaard die de eisen vastlegt voor geavanceerde gebouwautomatiseringssystemen.

Wat betekent "klasse B"?

De norm onderscheidt meerdere klassen, van A (eenvoudig) tot D (geavanceerd). Klasse B omvat:

  • 1.Datalogger: systeem registreert gemiddeld elk uur of vaker verbruiksgegevens
  • 2.Regelkringcontrolle: automatische feedback-loops voor temperatuur- en vochtigheidregeling
  • 3.Optimalisatie: systeem detecteert inefficiënties en suggereert verbeteringen
  • 4.Binding naar andere systemen: communicatie met HVAC, verlichting, andere installaties mogelijk

Deze klasse biedt een goede balans tussen kostenbesparing en effectiviteit. Het is meer geavanceerd dan basis monitoring, maar niet zo complex of duur als klasse C of D systemen.

Wat verandert in 2029? (70 kW drempel)

Vanaf 31 december 2029 wordt de BACS-verplichting aanzienlijk uitgebreid. De drempel voor nominaal vermogen wordt verlaagd van 290 kW naar 70 kW.

Impact van deze wijziging

Dit betekent dat veel meer gebouwen onder de verplichting vallen:

  • →Kleine kantoren (vaak 70-150 kW HVAC) worden verplicht
  • →Winkels en showrooms vallen nagenoeg allemaal onder de verplichting
  • →Restaurants en caféterias (met koeling en ventilatie) worden verplicht
  • →Schulen en onderwijsinstellingen komen erbij (als zij HVAC hebben)

Waarom nu al nadenken over 2029?

  • 1.Voorkoming last-minute kosten: gefaseerde investeringen zijn financieel slimmer
  • 2.Concurrentievoordeel: bedrijven die vroeg investeren profiteren eerder van energiebesparingen
  • 3.Capaciteit contractors: markt zal overbelast zijn in 2029; vroeg plannen helpt
  • 4.Subsidies en fiscale voordelen: door vroeg in te stappen, kunt u mogelijk nog bepaalde steun ontvangen

Valt uw gebouw onder de verplichting?

Een professionele compliance scan geeft u zekerheid. Wij analyseren uw HVAC-configuratie, berekenen het nominaal vermogen en bepalen uw verplichtingen.

Vraag Compliance Scan aan

Vraag nu uw compliance scan aan

Krijg duidelijkheid over uw verplichting en een concreet actieplan voor 2025.

Neem contact op